CHỦ ĐIỂM · Trạng từ & tiểu từ

Trạng từ liên kết - Konjunktionaladverbien

Sau bài này bạn có thể chọn và đặt Konjunktionaladverbien đúng cách để nối các mệnh đề chính tiếng Đức một cách rõ ràng và hợp lý.

Konjunktionaladverbien giúp bạn nối các câu một cách logic: chúng biểu thị nguyên nhân, kết quả, tương phản, bổ sung… và thường đứng ở đầu mệnh đề chính.

1Konjunktionaladverbien là gì?

Konjunktionaladverbien là các trạng từ như deshalb, trotzdem, außerdem, jedoch dùng để nối hai mệnh đề chính hoặc các phần lớn của văn bản. Về nghĩa chúng giống liên từ (Konjunktionen như denn, aber), nhưng về ngữ pháp chúng là trạng từ và vẫn giữ quy tắc động từ đứng ở vị trí 2 (Verbzweitstellung) trong tiếng Đức.

Es regnet, deshalb bleibe ich zu Hause. (Trời mưa, vì thế tôi ở nhà.)
Er war müde, trotzdem machte er weiter. (Anh ấy mệt nhưng vẫn tiếp tục.)

Động từ chia luôn ở vị trí 2:

Es regnet, deshalb bleibe ich zu Hause.
Deshalb bleibe ich zu Hause. (Vị trí 1: deshalb, vị trí 2: bleibe)

2Khác nhau: Konjunktionen và Konjunktionaladverbien

Đặc điểm	Konjunktionen (ví dụ und, aber, weil, dass)	Konjunktionaladverbien (ví dụ deshalb, trotzdem, außerdem)
Loại từ	liên từ	trạng từ
Vị trí động từ	với weil, dass động từ ra cuối câu; với und, aber không đổi	động từ vẫn ở vị trí 2
Vị trí điển hình	ở giữa: …, aber …	thường đứng đầu mệnh đề thứ hai: …, deshalb …
Ví dụ	Ich bin müde, aber ich arbeite weiter. (Tôi mệt nhưng tôi vẫn làm.)	Ich bin müde, trotzdem arbeite ich weiter. (Tôi mệt, tuy vậy tôi vẫn làm.)

So sánh vị trí động từ:

Ich bin müde, aber ich arbeite weiter. (Chủ ngữ đi ngay sau aber)
Ich bin müde, trotzdem arbeite ich weiter. (trotzdem chiếm vị trí 1, sau đó là động từ)

3Các nhóm Konjunktionaladverbien thường gặp

a) Bổ sung / thêm thông tin

Adverb	Nghĩa ngắn	Ví dụ	Nghĩa tiếng Việt
außerdem	thêm, ngoài ra	Er arbeitet viel, außerdem studiert er.	Anh ấy làm việc nhiều, ngoài ra còn đi học.
zudem	thêm, nhấn mạnh hơn	Sie ist schnell, zudem ist sie sehr ausdauernd.	Cô ấy nhanh, hơn nữa rất bền sức.
ferner	thêm, trang trọng / viết	Die Miete ist hoch, ferner sind die Nebenkosten gestiegen.	Tiền thuê cao, hơn nữa các chi phí phụ cũng tăng.

b) Nguyên nhân – kết quả

Adverb	Nghĩa ngắn	Ví dụ	Nghĩa tiếng Việt
deshalb	kết quả	Er hat viel gelernt, deshalb besteht er die Prüfung.	Anh ấy học nhiều nên đậu kỳ thi.
deswegen	kết quả, khẩu ngữ	Es war laut, deswegen konnte ich nicht schlafen.	Ồn nên tôi không ngủ được.
daher	kết quả, hơi trang trọng	Die Straße war gesperrt, daher kamen wir zu spät.	Đường bị chặn nên chúng tôi đến muộn.
folglich	hệ quả logic	Es gibt keinen Platz mehr, folglich müssen wir warten.	Không còn chỗ, vì thế chúng tôi phải đợi.

c) Tương phản / hạn chế

Adverb	Nghĩa ngắn	Ví dụ	Nghĩa tiếng Việt
jedoch	tương phản, trang trọng hơn	Er ist qualifiziert, jedoch hat er wenig Erfahrung.	Anh ấy có bằng cấp nhưng ít kinh nghiệm.
trotzdem	mặc dù có cản trở	Es regnet, trotzdem gehen wir spazieren.	Trời mưa, tuy vậy chúng tôi vẫn đi dạo.
allerdings	hạn chế, chỉnh lại	Das Angebot ist gut, allerdings ziemlich teuer.	Ưu đãi thì tốt nhưng khá đắt.
hingegen	đối lập rõ ràng	Sie mag Kaffee, er hingegen trinkt lieber Tee.	Cô ấy thích cà phê, còn anh ấy lại thích trà hơn.

d) Thứ tự / thời gian / cấu trúc

Adverb	Nghĩa ngắn	Ví dụ	Nghĩa tiếng Việt
zuerst	đầu tiên	Zuerst essen wir, dann räumen wir auf.	Đầu tiên chúng ta ăn, sau đó dọn dẹp.
dann	bước tiếp / sau đó	Wir essen, dann sehen wir einen Film.	Chúng ta ăn rồi xem phim.
danach	sau đó	Wir gehen einkaufen, danach kochen wir.	Chúng ta đi mua sắm, sau đó nấu ăn.
schließlich	cuối cùng / kết luận	Wir haben diskutiert, schließlich haben wir entschieden.	Chúng tôi đã thảo luận và cuối cùng quyết định.

4Trật tự từ với Konjunktionaladverbien

Konjunktionaladverbien thường đứng ở vị trí 1 của mệnh đề:

Er war krank, deshalb blieb er zu Hause.
Deshalb blieb er zu Hause. (1: deshalb, 2: blieb)

Chúng cũng có thể đứng giữa câu (Mittelfeld); động từ vẫn ở vị trí 2:

Er blieb deshalb zu Hause. (Vì thế anh ấy ở nhà.)
Sie hat das Projekt trotzdem beendet. (Cô ấy vẫn hoàn thành dự án.)

Không có dấu phẩy nếu chỉ có một mệnh đề:

Deshalb bleibe ich zu Hause. (Vì vậy tôi ở nhà.)

Có dấu phẩy khi nối hai mệnh đề chính:

Es regnet, deshalb bleibe ich zu Hause. (Trời mưa, vì vậy tôi ở nhà.)

5Lỗi thường gặp và mẹo

Không nhầm với Konjunktionen: weil ≠ deshalb.
- Weil: Weil er krank ist, bleibt er zu Hause. (Vì anh ấy ốm nên anh ấy ở nhà.) – động từ ra cuối mệnh đề phụ.
- deshalb: Er ist krank, deshalb bleibt er zu Hause. (Anh ấy ốm, vì vậy anh ấy ở nhà.) – động từ ở vị trí 2.
Tránh “kép nghĩa” quan hệ nguyên nhân – kết quả:
- không đúng: Weil es regnet, deshalb bleibe ich zu Hause.
- đúng: Weil es regnet, bleibe ich zu Hause. hoặc Es regnet, deshalb bleibe ich zu Hause.

Sau bài học này bạn có thể chọn và đặt Konjunktionaladverbien đúng cách để nối các mệnh đề chính tiếng Đức rõ ràng và logic.