CHỦ ĐIỂM · Danh từ (Nomen)

Danh từ ghép trong tiếng Đức

A2B1

Sau bài học này bạn có thể nhận ra danh từ ghép tiếng Đức, hiểu cách cấu tạo và xác định đúng giống và số nhiều của chúng.

Trong tiếng Đức, danh từ ghép xuất hiện ở khắp nơi: một từ như „der Fußballplatz“ là một danh từ duy nhất nhưng gồm nhiều phần ghép lại. Bài này giúp bạn hiểu cách ghép và dùng đúng các danh từ này.

Quy tắc cơ bản

Các thành phần được viết liền nhau: không có khoảng trắng, không có dấu gạch nối (trừ một số từ mới hoặc rất dài, ví dụ „Online-Shop“).
Thành phần cuối cùng là từ chính: quyết định giống (Genus), số (Numerus) và thường là nghĩa chính.
Danh từ ghép luôn viết hoa.

Ví dụ:

der Fuß + der Ball → der Fußball (giống đực vì theo „der Ball“)
die Lampe + der Schirm → der Lampschirm (giống đực vì theo „der Schirm“)

Các kiểu ghép thường gặp

1Nomen + Nomen

Danh từ cuối là danh từ chính.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
der Fuß + der Ball	der Fußball	môn thể thao / trò chơi với bóng bằng chân
die Lehrerin + das Zimmer	das Lehrerzimmer	phòng dành cho giáo viên
die Sprache + der Kurs	der Sprachkurs	khóa học ngôn ngữ
der Zug + die Fahrt	die Zugfahrt	chuyến đi bằng tàu

2Động từ (gốc) + Nomen

Thường dùng gốc động từ đứng trước danh từ.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
telefonieren + das Gespräch	das Telefongespräch	cuộc trò chuyện qua điện thoại
fahren + das Rad	das Fahrrad	phương tiện có hai bánh
schwimmen + das Bad	das Schwimmbad	bể bơi / nơi để bơi
schlafen + der Raum	der Schlafraum	phòng ngủ, phòng để ngủ

3Adjektiv + Nomen

Tính từ bổ nghĩa cho danh từ.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
hoch + das Haus	das Hochhaus	tòa nhà rất cao
alt + die Stadt	die Altstadt	khu phố cổ, phần lâu đời của thành phố
dunkel + das Brot	das Dunkelbrot	bánh mì làm từ bột tối màu
kurz + die Geschichte	die Kurzgeschichte	truyện ngắn

4Adverb / tiền tố + Nomen

Thường gặp các trạng từ / tiền tố như „Früh-“, „Spät-“.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
früh + der Morgen	der Frühmorgen	sáng sớm
spät + der Dienst	der Spätdienst	ca làm muộn
über + die Stunde	die Überstunde	giờ làm thêm (vượt quá giờ làm bình thường)
unter + die Hose	die Unterhose	quần lót, quần mặc bên trong

Âm nối (Verbindungslaute / Fugenlaute)

Giữa các phần thường xuất hiện âm nối: -s-, -es-, -n-, -en-, -er-, -e-. Không có quy tắc đơn giản; nhiều từ phải học thuộc.

Phổ biến: -s- / -es-

Rất hay gặp sau một số đuôi và từ gốc ngoại lai.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
die Zeit + der Raum	der Zeitraum	khoảng thời gian
die Lösung + das Problem	die Problemlösung	lời giải cho một vấn đề
die Stadt + der Plan	der Stadtplan	bản đồ thành phố
die Arbeit + der Platz	der Arbeitsplatz	nơi làm việc

-(e)n

Thường dùng khi danh từ thứ nhất có số nhiều tận cùng -n / -en.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
die Blume + die Wiese	die Blumenwiese	đồng cỏ có nhiều hoa
die Studentin + die Wohnung	die Studentinnenwohnung	căn hộ cho nữ sinh viên
die Eltern + das Geld	das Elterngeld	trợ cấp nhà nước cho cha mẹ
die Ferien + der Kurs	der Ferienkurs	khóa học tổ chức trong kỳ nghỉ

-er

Thường dùng khi danh từ thứ nhất có số nhiều với đuôi -er.

Tổ hợp	danh từ ghép	Nghĩa
das Kind + der Garten	der Kindergarten	nhà trẻ, mẫu giáo
das Kind + der Wagen	der Kinderwagen	xe đẩy trẻ em
der Bruder + die Schule	die Brüderschule	trường do các tu huynh / anh em điều hành
das Dorf + die Straße	die Dorfstraße	con đường chính của làng

Gợi ý sử dụng

Giống của danh từ ghép luôn theo từ cuối: der Sprachkurs, die Zugfahrt, das Kinderzimmer.
Số nhiều: thường chỉ thay đổi từ chính ở cuối: die Sprachkurse, die Zugfahrten, die Kinderzimmer.
Hãy học các danh từ ghép phổ biến như một từ hoàn chỉnh, đặc biệt là những từ có âm nối.